Akademik bir kitabın uluslararası arenada doğru biçimde kataloglanması ve atıf alabilmesi için ISBN ve DOI alma süreci kritik önem taşır. Bu iki tanımlayıcı, eserin kalıcılığını ve bulunabilirliğini güvence altına alır.
ISBN Nedir?
ISBN (International Standard Book Number), her kitabın ya da kitap biçimindeki yayının uluslararası alanda benzersiz biçimde tanımlanmasını sağlayan 13 haneli numaradır. Farklı biçimler (cilt, e-kitap, PDF) için ayrı ISBN alınması gerekir.
Türkiye'de ISBN Nasıl Alınır?
Türkiye'de ISBN tahsisi Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir.
- Bakanlığın resmi portalına yayıncı kaydı yapın.
- Yayın bilgilerini (başlık, editör/yazar, yayınevi, baskı yılı, dil) sisteme girin.
- Onay sonrası ISBN otomatik olarak tahsis edilir; ücretsizdir.
Üniversite veya kurumsal bir yayınevi aracılığıyla yayımlanıyorsa ISBN genellikle yayınevi tarafından alınır.
DOI Nedir?
DOI (Digital Object Identifier), dijital bir içeriğe kalıcı bir web adresi atayan tanımlayıcıdır. Bir makale veya kitap bölümü DOI aldığında, yayıncı web sitesini değiştirse bile o bölüme her zaman aynı DOI üzerinden ulaşılabilir.
Neden Önemli?
- Google Scholar ve akademik veritabanlarında daha iyi indeksleme sağlar.
- Atıfların doğru şekilde takip edilmesini kolaylaştırır.
- Uluslararası yazarların çalışmanıza atıf yapmasını hızlandırır.
DOI Nasıl Alınır?
Bireysel akademisyenler doğrudan DOI alamaz; DOI tahsisi CrossRef üyesi olan kurum veya yayınevleri aracılığıyla yapılır.
- Kurumsal yayınevi üzerinden: Üniversite yayınevleri veya kurumsal yayıncılar CrossRef üyesi olup yayımladıkları eserlere DOI tahsis edebilir.
- Bağımsız yayımcılar için: CrossRef'e doğrudan üyelik mümkündür; yıllık ücret ve makale başına ücret ödenir.
- Açık erişim platformları: Zenodo gibi açık erişim depo hizmetleri ücretsiz DOI tahsis eder.
ORCID ile Entegrasyon
ISBN ve DOI'nin yanı sıra ORCID kimliği, yazar karışıklığını önleyen ve akademik çıktılarınızı tek bir profile bağlayan ücretsiz bir tanımlayıcıdır. Yayıncılığa adım atıyorsanız ilk işiniz ORCID kaydı olsun.
Açık Erişim Seçeneği
Bazı yayınevleri kitap bölümlerine açık erişim seçeneği sunar. Bu durumda bölüm herhangi bir paywall olmaksızın erişilebilir olur ve atıf sayısı belirgin biçimde artar. Açık erişim için ek ücret istenebilir (APC); üniversitenizin açık erişim fonu bu masrafı karşılayabilir.
Sonuç
ISBN ve DOI, akademik yayınların uluslararası bilim dünyasıyla buluşmasını sağlayan temel altyapılardır. Yayınevinizle çalışırken bu tanımlayıcıların sağlanıp sağlanmadığını mutlaka sorun. Bu küçük detay, çalışmanızın onlarca yıl boyunca erişilebilir ve atıf alabilir kalmasını güvence altına alır.